LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) là hệ thống chứng nhận công trình xanh do Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ (USGBC) phát triển. Công trình được chấm điểm theo các nhóm tiêu chí về năng lượng, nước, vật liệu, chất lượng môi trường trong nhà… và được xếp vào một trong 4 cấp chứng nhận theo tổng điểm.
1. LEED là gì?
LEED là khung đánh giá giúp chủ đầu tư thiết kế, xây dựng và vận hành công trình theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm tác động môi trường và tạo không gian sống, làm việc lành mạnh hơn. LEED áp dụng cho nhiều loại công trình: văn phòng, nhà máy, trung tâm thương mại, trường học, nhà ở và cả khu đô thị.
Việc xét duyệt và cấp chứng nhận LEED do Green Business Certification Inc. (GBCI) thực hiện.
2. Lịch sử hình thành
USGBC được thành lập năm 1993 tại Hoa Kỳ. Hệ thống LEED được giới thiệu cuối thập niên 1990 và liên tục cập nhật qua các phiên bản. Hiện USGBC vận hành LEED v4.1 và phiên bản mới nhất LEED v5.
3. Các hệ thống đánh giá của LEED
| Hệ thống đánh giá | Áp dụng cho |
|---|---|
| LEED BD+C (Building Design and Construction) | Công trình xây mới hoặc cải tạo lớn |
| LEED ID+C (Interior Design and Construction) | Hoàn thiện nội thất, không gian thuê |
| LEED O+M (Operations and Maintenance) | Công trình đang vận hành |
| LEED ND (Neighborhood Development) | Dự án khu đô thị, khu dân cư |
| LEED Homes | Nhà ở |
| LEED for Cities and Communities | Thành phố, cộng đồng |
Chứng nhận cho công trình mới gắn với giai đoạn thiết kế và thi công; chứng nhận vận hành (O+M) đánh giá hiệu quả thực tế và cần chứng nhận lại định kỳ.
4. Các cấp chứng nhận LEED
| Cấp chứng nhận | Tổng điểm |
|---|---|
| LEED Certified | 40–49 |
| LEED Silver (Bạc) | 50–59 |
| LEED Gold (Vàng) | 60–79 |
| LEED Platinum (Bạch kim) | từ 80 |
Ngoài số điểm, công trình phải đáp ứng toàn bộ điều kiện tiên quyết (prerequisite) của hệ thống đánh giá áp dụng.
5. Các nhóm tiêu chí chấm điểm
Điểm LEED được tính trên các nhóm tiêu chí như:
Vị trí và giao thông – khả năng tiếp cận giao thông công cộng, hạn chế phụ thuộc xe cá nhân.
Địa điểm bền vững – kiểm soát xói mòn, quản lý nước mưa, giảm hiệu ứng đảo nhiệt.
Sử dụng nước hiệu quả – thiết bị tiết kiệm nước, đo đếm và tái sử dụng nước.
Năng lượng và khí quyển – hiệu suất năng lượng, năng lượng tái tạo, chạy thử và nghiệm thu hệ thống.
Vật liệu và tài nguyên – vật liệu bền vững, quản lý chất thải xây dựng.
Chất lượng môi trường trong nhà – chất lượng không khí, ánh sáng tự nhiên, tiện nghi nhiệt.
Đổi mới và ưu tiên theo vùng – điểm thưởng.
Số điểm và yêu cầu cụ thể khác nhau theo phiên bản và hệ thống đánh giá.
6. Quy trình chứng nhận LEED
Đăng ký dự án với GBCI và chọn hệ thống đánh giá phù hợp.
Thiết kế và thực hiện theo các tiêu chí đã chọn, thu thập bằng chứng.
Nộp hồ sơ trên nền tảng trực tuyến của USGBC/GBCI.
GBCI xem xét hồ sơ; dự án phản hồi các yêu cầu làm rõ.
Cấp chứng nhận theo cấp tương ứng với tổng điểm đạt được.
Phí đăng ký và xét duyệt do USGBC/GBCI công bố, tùy loại và quy mô dự án.
7. LEED mang lại giá trị gì?
Giảm tiêu thụ năng lượng và nước, từ đó giảm chi phí vận hành.
Giảm phát thải khí nhà kính và tác động môi trường.
Môi trường trong nhà tốt hơn cho người sử dụng.
Đáp ứng yêu cầu của khách hàng, nhà đầu tư, khách thuê quan tâm đến công trình xanh.
Mức tiết kiệm thực tế phụ thuộc thiết kế và cách vận hành từng công trình.
8. LEED tại Việt Nam
LEED được áp dụng cho văn phòng, trung tâm thương mại, nhà máy và khu phức hợp tại Việt Nam, đặc biệt ở các nhà máy xuất khẩu có khách hàng yêu cầu về công trình xanh. Bên cạnh LEED, chủ đầu tư tại Việt Nam còn có thể tham khảo các hệ thống khác như LOTUS (Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam) và EDGE (Tổ chức Tài chính Quốc tế – IFC).
9. Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ LEED và chứng nhận LEED có khác nhau không? Thường được dùng như nhau để chỉ chứng nhận cấp cho công trình. Riêng LEED AP / LEED Green Associate là chứng chỉ chuyên môn cấp cho cá nhân.
Ai cấp chứng nhận LEED? GBCI xét duyệt và cấp chứng nhận cho các dự án LEED.
Đạt bao nhiêu điểm thì được LEED Gold? Từ 60 đến 79 điểm, đồng thời đáp ứng toàn bộ điều kiện tiên quyết.
LEED có bắt buộc không? Không. LEED là chứng nhận tự nguyện; một số khách hàng hoặc nhà đầu tư có thể đặt ra yêu cầu này.
10. Kết luận
LEED là hệ thống chứng nhận công trình xanh phổ biến trên thế giới, với 4 cấp từ Certified đến Platinum. Chủ đầu tư nên xác định sớm hệ thống đánh giá và cấp mục tiêu ngay từ giai đoạn thiết kế.
Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức. Thông tin chính thức về LEED tại usgbc.org. Danh sách dịch vụ TTS Cert đang cung cấp có tại trang Dịch vụ.
Chuyên gia Tăng Mộng Điệp có hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý môi trường, ESG và phát triển bền vững, đặc biệt chuyên sâu về Higg Facility Environmental Module (Higg FEM).
XEM THÊM
