Nội dung bài viết
Materials Matter Standard (MMS) là tiêu chuẩn mới của Textile Exchange cho khâu sản xuất và sơ chế nguyên liệu dệt may. MMS có hiệu lực từ 31/12/2026 và từ 31/12/2027 sẽ thay thế GRS, RCS, RWS, RMS và RAS trong các đợt đánh giá.
Thay đổi này ảnh hưởng tới hai nhóm doanh nghiệp theo cách khác nhau:
Nhà tái chế và cơ sở sơ chế (Tier 4): chuyển sang đánh giá theo MMS, trong đó bao gồm toàn bộ yêu cầu của Content Claim Standard (CCS).
Nhà máy kéo sợi, dệt, nhuộm, may (Tier 1–3) đang có GRS: chuyển sang chứng nhận chỉ theo CCS, chậm nhất ngày 31/03/2029.
TTS Cert tư vấn chuyển đổi cho cả hai nhóm: xác định đúng tier, đánh giá khoảng cách, đào tạo, xây dựng hồ sơ và hỗ trợ trong đợt đánh giá. Việc đánh giá và cấp chứng chỉ do tổ chức chứng nhận được Textile Exchange cấp phép thực hiện.
1. Materials Matter Standard (MMS) là gì?
MMS trong ngành dệt may
Trong ngành dệt may, MMS là viết tắt của Materials Matter Standard (mã TE-MM-STN-101), tiêu chuẩn vật liệu do Textile Exchange ban hành. Phiên bản 1.0 được công bố ngày 12/12/2025.
MMS là tiêu chuẩn tự nguyện, đặt ra yêu cầu cho việc sản xuất và sơ chế nguyên liệu: cách sử dụng đất, nước, năng lượng; điều kiện lao động; phúc lợi động vật; phát thải, hóa chất và chất thải. Mục tiêu là hợp nhất các tiêu chuẩn vật liệu riêng lẻ trước đây vào một khung chung, gắn chứng nhận với kết quả về khí hậu, thiên nhiên, con người và động vật.
Textile Exchange là tổ chức nào?
Textile Exchange là tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu, chủ sở hữu các tiêu chuẩn GRS, RCS, RWS, OCS, RDS, CCS và nay là Materials Matter. Textile Exchange xây dựng tiêu chuẩn; việc đánh giá do các tổ chức chứng nhận độc lập được cấp phép thực hiện.
7 nguyên tắc của MMS
Quản lý tổ chức
Quyền con người và sinh kế
Sử dụng đất (trang trại)
Phúc lợi động vật (trang trại, lò mổ)
Cơ sở chế biến (môi trường, hóa chất, chất thải, nước, khí thải, năng lượng)
Chuỗi hành trình
Chứng nhận nhóm (nhóm trang trại)
Với nhà tái chế, các nguyên tắc áp dụng chủ yếu là 1, 2, 5 và 6. Nguyên tắc 3, 4, 7 dành cho trang trại và vật liệu từ động vật.
MMS và CCS liên quan thế nào?
CCS (Content Claim Standard) là tiêu chuẩn chuỗi hành trình của Textile Exchange, dùng để theo dõi vật liệu được chứng nhận qua từng khâu đến sản phẩm cuối. CCS là tiêu chuẩn riêng nhưng gắn chặt với MMS:
MMS liệt kê CCS là tài liệu không thể thiếu khi áp dụng tiêu chuẩn (mục A2.1.1).
Nhà tái chế phải áp dụng toàn bộ CCS cùng với Nguyên tắc 6 của MMS (mục B6.1.3) — tức CCS nằm trong đợt đánh giá MMS.
Nhà máy Tier 1–3 chỉ chứng nhận theo CCS, không đánh giá theo MMS.
2. MMS thay thế những tiêu chuẩn nào?
Từ ngày 31/12/2027, các đợt đánh giá không còn dùng các tiêu chuẩn sau:
GRS – Global Recycled Standard (tìm hiểu GRS)
RCS – Recycled Claim Standard (tìm hiểu RCS)
RWS – Responsible Wool Standard
RMS – Responsible Mohair Standard
RAS – Responsible Alpaca Standard
Lưu ý: từ 31/12/2026 đến 31/12/2027, các đợt đánh giá GRS và RCS dùng phiên bản **GRS 5.0** và **RCS 3.0**. Đây là bản sửa nhỏ để áp dụng mẫu khai báo phế liệu RMDF mới, không thay đổi cấu trúc tiêu chuẩn.
Không thuộc MMS: OCS (Organic Content Standard) và RDS (Responsible Down Standard) tiếp tục vận hành song song.
Vật liệu tái chế đủ điều kiện trong phiên bản đầu: xơ thực vật, xơ động vật, lông vũ (down), vật liệu tổng hợp, xơ cellulose nhân tạo (MMCF). Đầu vào phi dệt may sẽ được quy định trong phiên bản chính sách tiếp theo.
3. Lộ trình chuyển đổi sang MMS (2025–2029)
| Mốc | Nội dung |
|---|---|
| 12/12/2025 | Công bố Materials Matter Standard V1.0 |
| 01/04/2026 | Công bố Chính sách chuyển đổi (TE-MM-POL-102) |
| 31/12/2026 | MMS có hiệu lực: bắt đầu đánh giá theo MMS (chỉ tổ chức chứng nhận đã được cấp phép). Nhà tái chế bắt buộc dùng mẫu khai báo phế liệu RMDF |
| 31/12/2027 | MMS bắt buộc: không còn đánh giá theo GRS, RCS, RWS, RMS, RAS |
| 31/03/2029 | Rút toàn bộ chứng chỉ phạm vi GRS, RCS, RWS, RMS, RAS còn lại; hạn cuối nộp đơn xin chứng chỉ giao dịch (TC) theo tiêu chuẩn cũ |
| 30/06/2029 | Hạn cập nhật toàn bộ tuyên bố trực tuyến, không in sang Materials Matter |
Chứng chỉ GRS, RCS hiện tại không hết hiệu lực đồng loạt vào ngày 31/12/2027. Ngày đó chỉ là mốc từ đó mọi đợt đánh giá phải theo tiêu chuẩn mới.
4. Doanh nghiệp ở Tier nào và cần chứng nhận gì?
Textile Exchange chia chuỗi cung ứng dệt may thành 5 tầng (tier):
| Tier | Hoạt động | Ví dụ | Chứng nhận sau chuyển đổi |
|---|---|---|---|
| Tier 4 | Sản xuất nguyên liệu và sơ chế | Tái chế chai PET thành hạt hoặc xơ; xé vải vụn thành xơ tái chế; sản xuất sợi filament tái chế liên tục từ phế liệu | MMS (bao gồm toàn bộ CCS) |
| Tier 3 | Chế biến vật liệu trung gian | Kéo sợi từ xơ tái chế | CCS |
| Tier 2 | Sản xuất vật liệu | Dệt, đan, nhuộm, hoàn tất vải | CCS |
| Tier 1 | Sản xuất thành phẩm | May, in, thêu | CCS |
| Tier 0 | Thương hiệu, bán lẻ, phân phối | Nhãn hàng, nhà bán lẻ | CCS khi sở hữu hàng chứng nhận hoặc dùng tuyên bố |
Nhà tái chế và cơ sở sơ chế (Tier 4)
Với vật liệu tái chế, sơ chế là mọi công đoạn biến phế liệu thành vật liệu tái chế đầu ra, ví dụ:
tái chế cơ học: từ vải vụn ra xơ staple (mở xơ, xé tơi);
tái chế nhiệt-cơ: từ chai nhựa ra hạt, xơ staple hoặc sợi filament;
tái chế hóa học: ra bột giấy, monome, polyme, sợi filament.
Các cơ sở này phải được chứng nhận theo MMS và CCS.
Lưu ý: đơn vị thu gom, phân loại, tập kết, xé và đóng kiện phế liệu không bắt buộc chứng nhận; họ có thể chứng nhận tự nguyện. Tuy vậy nhà tái chế phải thu đủ mẫu khai báo phế liệu (RMDF) từ các đơn vị này.
Nhà máy kéo sợi, dệt, nhuộm, may (Tier 1–3)
Các nhà máy này không đánh giá theo MMS mà chứng nhận theo CCS để mua, xử lý và bán vật liệu Materials Matter. Nhà máy đang có cả GRS và CCS phải chuyển sang chỉ còn CCS chậm nhất ngày 31/03/2029, khi toàn bộ chứng chỉ GRS còn hiệu lực bị rút.
Trường hợp tích hợp dọc
Nếu nhà máy chạy dây chuyền liên tục từ phế liệu ra sợi (ví dụ từ mảnh chai ra sợi filament POY, FDY, DTY), toàn bộ dây chuyền đến cuối được tính là sơ chế, tức thuộc Tier 4. Doanh nghiệp tích hợp dọc nên xác định tier với tổ chức chứng nhận trước khi lập kế hoạch.
5. MMS khác GRS và RCS thế nào?
| Nội dung | GRS | RCS | Hệ thống Materials Matter |
|---|---|---|---|
| Đối tượng đánh giá | Mọi khâu trong chuỗi | Mọi khâu trong chuỗi | MMS cho Tier 4; CCS cho Tier 0–3 |
| Yêu cầu xã hội, môi trường, hóa chất | Có | Không | Có, tập trung ở Tier 4; bổ sung thẩm định nhân quyền và sinh kế |
| Hiệu lực chứng chỉ | — | — | Tier 4: tối đa 3 năm, đánh giá hằng năm; Tier 0–3: 1 năm |
| Dùng làm đầu vào cho sản phẩm Materials Matter | Được, kèm tuyên bố chuyển tiếp | Không được | — |
| Tuyên bố và nhãn | Nhãn GRS | Nhãn RCS | Dấu chứng nhận và tuyên bố Materials Matter mới |
6. Yêu cầu chính với nhà tái chế (Tier 4)
Quản trị và hệ thống quản lý
Người đại diện lãnh đạo chịu trách nhiệm về chứng nhận.
Mã TE-ID cho mọi cơ sở có trong chứng chỉ phạm vi — đây là tiêu chí nghiêm trọng (1.1.4).
Hệ thống quản lý có mục tiêu, nguồn lực và quy trình vận hành (SOP), rà soát ít nhất hằng năm.
Truy xuất nguồn gốc và cân đối khối lượng
Xác minh nguồn phế liệu và tính đủ điều kiện của đầu vào.
Thu và lưu mẫu khai báo phế liệu RMDF (TE-MM-TEM-105) cho mọi lô phế liệu; bắt buộc từ 31/12/2026.
Nhận diện, tách kho, kiểm soát lô; đối chiếu đầu vào – đầu ra.
Áp dụng toàn bộ CCS (mục B6.1.3).
Môi trường, hóa chất và tài nguyên (Nguyên tắc 5)
Hệ thống quản lý môi trường (dựa trên ISO 14001).
Quản lý và hạn chế hóa chất theo hướng dẫn ZDHC hiện hành, GHS, REACH.
Quản lý chất thải, nước và nước thải, khí thải, năng lượng; theo dõi số liệu định kỳ.
Quyền con người và điều kiện lao động (Nguyên tắc 2)
Thẩm định nhân quyền, đánh giá rủi ro, cơ chế khiếu nại.
Hợp đồng, giờ làm, tiền lương và phúc lợi, an toàn vệ sinh lao động.
Không sử dụng lao động trẻ em, lao động cưỡng bức.
7. Tồn kho, nhãn và tuyên bố trong giai đoạn chuyển đổi
Vật liệu RCS: không được làm đầu vào cho sản phẩm Materials Matter, kể cả với tuyên bố chuyển tiếp. Phải tách riêng và bán, giao trước khi chứng chỉ RCS bị rút (chậm nhất 31/03/2029).
Vật liệu GRS, RWS, RMS, RAS: được dùng làm đầu vào, nhưng sản phẩm phải dùng tuyên bố chuyển tiếp (transition claim). Khi một đầu vào đã mang tuyên bố chuyển tiếp, các sản phẩm sau đó cũng phải dùng tuyên bố chuyển tiếp.
Nhãn đã in: nhãn và tuyên bố GRS, RCS đã được duyệt và đã in hoặc đã gắn lên sản phẩm được dùng đến hết tồn kho. Không được in mới sau mốc bắt buộc.
Tuyên bố trực tuyến: phải cập nhật sang Materials Matter và gửi duyệt trước 30/06/2029.
Muốn dùng tuyên bố và dấu chứng nhận Materials Matter, doanh nghiệp cần chứng chỉ phạm vi hợp lệ và ký thỏa thuận sử dụng nhãn hiệu với Textile Exchange.
8. TTS Cert tư vấn chuyển đổi Materials Matter như thế nào?
Xác định tier và phạm vi: dựa trên nguyên liệu, phế liệu đầu vào, công đoạn, sản phẩm đầu ra, địa điểm, gia công và chứng chỉ hiện có — doanh nghiệp cần MMS (kèm CCS) hay chỉ CCS.
Đánh giá khoảng cách: so sánh hệ thống hiện tại (GRS, RCS) với yêu cầu mới; chỉ ra điểm đã đáp ứng, điểm cần bổ sung, rủi ro tiến độ.
Lập kế hoạch triển khai: việc cần làm, người phụ trách, thời hạn, bằng chứng.
Xây dựng và hoàn thiện hồ sơ: quy trình, biểu mẫu, RMDF, cân đối khối lượng, môi trường, hóa chất, lao động.
Đào tạo và vận hành thử: đào tạo nhóm phụ trách và các bộ phận; vận hành hồ sơ trên dữ liệu thực tế.
Đánh giá nội bộ và khắc phục: rà soát trước đánh giá, phân tích nguyên nhân, theo dõi hành động khắc phục.
Hỗ trợ đợt đánh giá chứng nhận: chuẩn bị hồ sơ, nhân sự; hỗ trợ khắc phục điểm không phù hợp sau đánh giá.
TTS Cert là đơn vị tư vấn. Việc đánh giá, quyết định chứng nhận và cấp chứng chỉ do tổ chức chứng nhận được Textile Exchange cấp phép thực hiện.
Xác định doanh nghiệp cần MMS hay CCS và lộ trình chuyển đổi
9. Hồ sơ cần chuẩn bị
| Nhà tái chế (Tier 4) – MMS + CCS | Nhà máy kéo sợi, dệt, may (Tier 1–3) – CCS |
|---|---|
| Mã TE-ID cho mọi cơ sở trong phạm vi | Danh sách nhà cung cấp kèm chứng chỉ phạm vi còn hiệu lực |
| Hệ thống quản lý, SOP, phân công trách nhiệm | Chứng chỉ giao dịch (TC) của vật liệu đầu vào |
| RMDF cho mọi lô phế liệu; hồ sơ nhà cung cấp phế liệu | Quy trình nhận diện, tách lô, lưu kho |
| Sổ cân đối khối lượng đầu vào – đầu ra | Sổ cân đối khối lượng đầu vào – đầu ra |
| Hồ sơ môi trường: hóa chất và SDS, chất thải, nước thải, khí thải, năng lượng | Hồ sơ gia công (nếu có) |
| Hồ sơ lao động: hợp đồng, chấm công, bảng lương, an toàn lao động, cơ chế khiếu nại | Nhãn và tuyên bố đã được duyệt |
10. Thời gian và các yếu tố ảnh hưởng chi phí
Thời gian tối đa khoảng 45 ngày để có chứng nhận:
khoảng 30 ngày tư vấn và chuẩn bị;
khoảng 15 ngày từ khi đánh giá đến khi có chứng chỉ.
Nếu doanh nghiệp cần sớm hơn, TTS Cert có thể rút ngắn tiến độ tùy mức sẵn sàng của hồ sơ — TTS Cert không khóa cứng thời gian. Thời gian cấp chứng chỉ phụ thuộc tổ chức chứng nhận và việc doanh nghiệp khắc phục điểm không phù hợp đúng hạn. Đánh giá theo MMS chỉ thực hiện được từ 31/12/2026.
Chi phí phụ thuộc vào:
Tier và tiêu chuẩn áp dụng (MMS kèm CCS, hay chỉ CCS).
Số địa điểm, số dây chuyền và loại vật liệu.
Chứng chỉ hiện có (đã có GRS thường chuẩn bị nhanh hơn).
Mức sẵn sàng của hệ thống môi trường, hóa chất và lao động.
Phí đánh giá và cấp chứng chỉ do tổ chức chứng nhận thu.
11. Khó khăn thường gặp
Xác định sai tier: nhất là nhà máy tích hợp dọc hoặc cơ sở vừa thu gom vừa tái chế.
Tồn kho RCS: không được dùng cho sản phẩm Materials Matter, dễ bị kẹt hàng nếu không lên kế hoạch bán trước.
Thiếu RMDF: nhà cung cấp phế liệu nhỏ lẻ không quen khai báo; RMDF nộp trễ quá 31 ngày bị ghi nhận là phát hiện.
Hệ thống hóa chất chưa theo ZDHC: đặc biệt với nhà tái chế trước đây chỉ có RCS.
Tách kho và cân đối khối lượng khi vừa có vật liệu GRS, RCS vừa có vật liệu Materials Matter.
Ít tổ chức chứng nhận được cấp phép trong giai đoạn đầu, cần đặt lịch đánh giá sớm.
12. Câu hỏi thường gặp
Nên làm GRS bây giờ hay chờ MMS? Đến hết 31/12/2027 vẫn có thể đánh giá theo GRS. Nếu cần chứng chỉ ngay để giao hàng, doanh nghiệp có thể làm GRS rồi chuyển đổi. Nhà tái chế có kỳ đánh giá sau 31/12/2026 nên cân nhắc đánh giá thẳng theo MMS, vì Tier 4 không được giữ đồng thời chứng chỉ GRS và MMS.
Chứng chỉ GRS hiện tại còn dùng đến khi nào? Chứng chỉ không hết hiệu lực đồng loạt ngày 31/12/2027. Toàn bộ chứng chỉ phạm vi GRS, RCS còn lại bị rút vào 31/03/2029. Nhà máy Tier 1–3 phải chuyển sang CCS trước mốc này.
Nhà máy may có phải chứng nhận MMS không? Không. Nhà máy may thuộc Tier 1, chứng nhận theo CCS. MMS áp dụng cho nhà tái chế và cơ sở sơ chế (Tier 4).
Vật liệu RCS trong kho xử lý thế nào? Vật liệu RCS không được dùng cho sản phẩm Materials Matter, kể cả với tuyên bố chuyển tiếp. Doanh nghiệp cần tách riêng và bán, giao trước khi chứng chỉ RCS bị rút.
MMS có bắt buộc theo luật không? Không. MMS là tiêu chuẩn tự nguyện, nhưng thường là yêu cầu của nhãn hàng với nhà cung cấp vật liệu tái chế.
CCS là gì, có phải một phần của MMS không? CCS là tiêu chuẩn chuỗi hành trình riêng của Textile Exchange. Với nhà tái chế, CCS được áp dụng toàn bộ trong đợt đánh giá MMS. Với nhà máy Tier 1–3, CCS là chứng nhận duy nhất cần có.
Bao lâu thì có chứng nhận? Tối đa khoảng 45 ngày: khoảng 30 ngày tư vấn và khoảng 15 ngày từ khi đánh giá đến khi có chứng chỉ. Có thể nhanh hơn tùy mức sẵn sàng của doanh nghiệp.
Logo Materials Matter dùng thế nào? Theo Chính sách tuyên bố và nhãn Materials Matter (TE-MM-POL-301). Doanh nghiệp cần chứng chỉ phạm vi hợp lệ, ký thỏa thuận sử dụng nhãn hiệu và gửi duyệt tuyên bố, mẫu nhãn trước khi sử dụng.
TTS Cert có cấp chứng nhận MMS không? Không. TTS Cert là đơn vị tư vấn. Đánh giá và cấp chứng chỉ do tổ chức chứng nhận được Textile Exchange cấp phép thực hiện.
13. Kết luận
MMS không chỉ là tên mới của GRS, RCS. Nhà tái chế phải đáp ứng thêm yêu cầu về môi trường, hóa chất, nhân quyền và khai báo phế liệu; nhà máy dệt may chuyển sang chứng nhận CCS. Bước quan trọng nhất là xác định đúng tier, xử lý tồn kho và lên lịch chuyển đổi trước các mốc 31/12/2027 và 31/03/2029.
Nhận tư vấn chuyển đổi Materials Matter
Nguồn tham khảo
Textile Exchange – TE-MM-STN-101 Materials Matter Standard V1.0 (12/12/2025)
Textile Exchange – TE-MM-POL-102 Materials Matter Transition Policy (01/04/2026)
Textile Exchange – TE-MM-POL-101 Materials Matter Scope and Eligibility Policy
Textile Exchange – TE-MM-POL-201 Materials Matter Criteria for Certification Bodies (06/08/2026)
Textile Exchange – Supply Chain Taxonomy
