FSC & lâm sản bền vững

EUDR là gì? Quy định chống phá rừng của EU và những điều doanh nghiệp xuất khẩu cần biết

EUDR là quy định chống phá rừng của EU, áp dụng từ 30/12/2026 với gỗ, cà phê, cao su và 4 nhóm hàng khác. Bài viết giải thích phạm vi, mốc áp dụng, tuyên bố thẩm định (DDS) và những dữ liệu doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần chuẩn bị cho khách hàng EU.

EUDR là quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu. Theo quy định này, gỗ, cà phê, cao su và một số mặt hàng khác chỉ được bán vào EU khi chứng minh được hai điều: không gây mất rừng sau ngày 31/12/2020 và được sản xuất hợp pháp. Quy định EUDR áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa. Doanh nghiệp Việt Nam không bị điều chỉnh trực tiếp, nhưng khách hàng EU sẽ yêu cầu nhà cung cấp gửi dữ liệu nguồn gốc, đến tận tọa độ vùng trồng hoặc vùng khai thác.

Cập nhật lần cuối: 15/11/2026.

1. EUDR là gì?

EUDR (EU Deforestation Regulation) là Quy định (EU) 2023/1115 về sản phẩm không gây mất rừng của Liên minh châu Âu, có hiệu lực từ tháng 6/2023. Quy định cấm đưa vào thị trường EU, hoặc xuất khẩu từ EU, các mặt hàng thuộc 7 nhóm hàng hóa nếu chúng liên quan đến phá rừng hoặc suy thoái rừng.

FSC hay GRS là tiêu chuẩn tự nguyện, còn EUDR là luật bắt buộc và không có "chứng nhận EUDR". Doanh nghiệp đáp ứng EUDR bằng cách thẩm định chuỗi cung ứng (due diligence), rồi nộp tuyên bố thẩm định (Due Diligence Statement – DDS) lên hệ thống thông tin của EU trước khi hàng được thông quan hoặc bán ra.

2. Vì sao EU ban hành EUDR?

EU là một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất các mặt hàng gắn với phá rừng như gỗ, cà phê, dầu cọ, đậu nành. EUDR thuộc Chiến lược đa dạng sinh học của Thỏa thuận Xanh châu Âu, với mục tiêu bảo đảm hàng hóa tiêu thụ tại EU không góp phần làm mất rừng trên thế giới, qua đó giảm phát thải khí nhà kính và giảm mất đa dạng sinh học. EUDR cũng là một trong các quy định xanh EU áp dụng cho hàng nhập khẩu, cùng với cơ chế điều chỉnh biên giới carbon CBAM.

EUDR khác EUTR thế nào?

EUTR (EU Timber Regulation, Quy định số 995/2010) là quy định gỗ của EU, áp dụng từ năm 2013, cấm gỗ khai thác bất hợp pháp vào thị trường EU. Nhiều doanh nghiệp đồ gỗ xuất khẩu Việt Nam đã quen với quy định này. EUDR thay thế EUTR và đặt ra yêu cầu cao hơn:

Tiêu chíEUTREUDR
Mặt hàngChỉ gỗ và sản phẩm gỗ7 nhóm: gỗ, cà phê, cao su, ca cao, dầu cọ, đậu nành, gia súc
Yêu cầu chínhGỗ hợp phápHợp pháp và không gây mất rừng sau 31/12/2020
Truy xuấtQuốc gia, khu vực khai thácTọa độ từng thửa đất
Nộp hồ sơKhông nộp tuyên bố cho từng lôNộp DDS trước khi đưa hàng vào thị trường

EUTR vẫn áp dụng trong giai đoạn chuyển tiếp với gỗ khai thác trước ngày EUDR áp dụng.

3. Mặt hàng nào chịu EUDR?

EUDR áp dụng cho 7 nhóm hàng hóa và các sản phẩm phái sinh liệt kê theo mã HS trong Phụ lục I:

Nhóm hàngVí dụ sản phẩm thuộc phạm viMức liên quan với doanh nghiệp Việt Nam
GỗGỗ tròn, gỗ xẻ, ván ép, viên nén gỗ, bột giấy, giấy và bìa, đồ nội thất gỗ, nhà tiền chế bằng gỗRất cao
Cà phêCà phê nhân, cà phê rangRất cao
Cao suCao su thiên nhiên, một số sản phẩm cao su như lốp xeCao
Ca caoHạt ca cao, bơ ca cao, sô cô laTrung bình
Dầu cọDầu cọ và một số dẫn xuấtThấp
Đậu nànhHạt, khô dầu đậu nànhThấp
Gia súc (bò)Thịt bò, bò sốngThấp
Bảy nhóm hàng hóa chịu EUDR và các sản phẩm được loại khỏi hoặc bổ sung vào phạm vi năm 2026

Phạm vi sản phẩm thay đổi từ tháng 9/2026

Quy định ủy quyền (EU) 2026/2102, có hiệu lực từ 18/9/2026, đã điều chỉnh Phụ lục I:

  • Loại khỏi phạm vi: bao bì chỉ dùng để chứa, bảo vệ hoặc vận chuyển một sản phẩm khác (kể cả pallet gỗ, thùng carton); hàng đã qua sử dụng; phế liệu và giấy thu hồi; hàng mẫu; tài liệu tiếp thị. Da bò và một số sản phẩm cao su cũng bị loại.

  • Vẫn thuộc phạm vi: bao bì bán như một sản phẩm độc lập, nếu mã HS nằm trong Phụ lục I. Ví dụ: nhà máy bao bì bán thùng carton cho khách EU.

  • Bổ sung mới: cà phê hòa tan và một số dẫn xuất dầu cọ, áp dụng từ 30/12/2027.

  • Sản phẩm in ấn (sách, báo, ấn phẩm thuộc Chương 49) đã bị loại khỏi phạm vi từ lần sửa đổi tháng 12/2025.

Doanh nghiệp nên đối chiếu mã HS cụ thể của từng sản phẩm với Phụ lục I hiện hành, không chỉ dựa vào tên nhóm hàng.

4. Ba điều kiện để sản phẩm được bán vào EU

Một sản phẩm thuộc phạm vi EUDR chỉ được đưa vào thị trường EU khi đáp ứng đồng thời 3 điều kiện:

  1. Không gây mất rừng: sản xuất trên đất không bị phá rừng sau ngày 31/12/2020. Riêng với gỗ, việc khai thác còn không được gây suy thoái rừng sau mốc này.

  2. Hợp pháp: sản xuất đúng pháp luật của nước sản xuất, gồm quyền sử dụng đất, môi trường, lao động, thuế, quyền của cộng đồng…

  3. Có tuyên bố thẩm định (DDS): doanh nghiệp đưa hàng vào thị trường EU đã nộp DDS trên hệ thống thông tin của EU.

Ba điều kiện để sản phẩm được bán vào EU theo EUDR: không gây mất rừng, hợp pháp và có tuyên bố thẩm định

5. EUDR có hiệu lực khi nào?

EUDR có hiệu lực từ tháng 6/2023, nhưng ngày bắt đầu áp dụng đã hai lần bị lùi. Tháng 5/2026, Ủy ban châu Âu công bố báo cáo rà soát đơn giản hóa và khẳng định không sửa lại nội dung luật, giữ nguyên các mốc hiện hành:

MốcÁp dụng cho
30/12/2026Doanh nghiệp lớn và vừa đưa hàng vào thị trường EU; doanh nghiệp hạ nguồn và thương nhân ở mọi quy mô; doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ kinh doanh sản phẩm gỗ đã thuộc EUTR
30/6/2027Doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và cá nhân đủ điều kiện, với các sản phẩm còn lại
30/12/2027Sản phẩm mới bổ sung vào Phụ lục I (cà phê hòa tan, dẫn xuất dầu cọ…)
Mốc thời gian EUDR: mốc mất rừng 31/12/2020, các lần lùi hạn và ngày áp dụng 30/12/2026, 30/6/2027, 30/12/2027

Lịch sử lùi hạn:

  • Ban đầu: 30/12/2024.

  • Lùi lần 1: 30/12/2025 (Quy định 2024/3234).

  • Lùi lần 2: 30/12/2026 (Quy định 2025/2650).

Nhiều bài viết tiếng Việt cũ vẫn ghi mốc 30/12/2024 hoặc 1/1/2026. Các mốc này đã hết giá trị.

6. Ai chịu trách nhiệm tuân thủ EUDR?

Về pháp lý, nghĩa vụ EUDR thuộc về doanh nghiệp tại EU đưa hàng vào thị trường EU lần đầu (operator). Sửa đổi tháng 12/2025 tập trung trách nhiệm nộp DDS vào doanh nghiệp này và giảm thủ tục cho doanh nghiệp hạ nguồn và thương nhân.

Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu gỗ, cà phê, cao su sang EU không phải nộp DDS, nhưng vẫn bị ảnh hưởng trực tiếp:

  • Khách hàng EU không thể nộp DDS nếu thiếu dữ liệu từ nhà cung cấp, đặc biệt là tọa độ vùng nguyên liệu.

  • Lô hàng thiếu dữ liệu hoặc có dữ liệu không kiểm chứng được sẽ không được thông quan vào EU.

  • Vì vậy khách hàng đưa yêu cầu EUDR vào hợp đồng, bảng câu hỏi nhà cung cấp hoặc chương trình đánh giá nhà cung cấp, thường gắn với các yêu cầu ESG khác.

Nếu doanh nghiệp Việt Nam có pháp nhân nhập khẩu tại EU, pháp nhân đó là operator và phải tự nộp DDS.

Tuyên bố thẩm định (DDS) và hệ thống TRACES

DDS là tờ khai điện tử, trong đó doanh nghiệp EU xác nhận đã thẩm định và sản phẩm đáp ứng EUDR. DDS được nộp trên Hệ thống thông tin EUDR, xây dựng trên nền tảng TRACES của Ủy ban châu Âu. Mỗi DDS có một mã tham chiếu, dùng khi khai hải quan và chuyển tiếp cho các bên phía sau trong chuỗi.

Quy trình thẩm định gồm 3 bước:

  1. Thu thập thông tin.

  2. Đánh giá rủi ro.

  3. Giảm thiểu rủi ro, nếu rủi ro chưa ở mức không đáng kể.

Với hàng từ quốc gia rủi ro thấp như Việt Nam, bước 2 và 3 được đơn giản hóa (xem mục 8).

7. Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị những thông tin gì?

Theo Điều 9 của EUDR, mỗi lô hàng cần có:

  • Mô tả sản phẩm, mã HS, tên thương mại. Với gỗ cần thêm tên loài, gồm tên thông thường và tên khoa học.

  • Khối lượng hoặc số lượng.

  • Quốc gia sản xuất.

  • Tọa độ địa lý (geolocation) của tất cả các thửa đất nơi nguyên liệu được trồng hoặc khai thác: kinh độ, vĩ độ tối thiểu 6 chữ số thập phân.

    • Thửa đất trên 4 ha: cung cấp đa giác ranh giới (polygon).

    • Thửa từ 4 ha trở xuống: có thể dùng một điểm tọa độ.

    • Dữ liệu thường gửi dưới dạng tệp GeoJSON.

  • Thời gian hoặc khoảng thời gian sản xuất, khai thác.

  • Thông tin nhà cung cấp và khách hàng trong chuỗi.

  • Bằng chứng không gây mất rừng và bằng chứng hợp pháp: giấy tờ đất, giấy phép khai thác, hồ sơ lâm sản, hóa đơn…

Thông tin doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị theo EUDR và dòng dữ liệu từ vùng trồng đến tuyên bố thẩm định của khách hàng EU

Checklist nhanh cho nhà máy chế biến (đồ gỗ, giấy, cao su)

Câu hỏiCó / Chưa
Đã xác định mã HS của từng sản phẩm bán cho khách EU và đối chiếu với Phụ lục I? 
Đã biết nguyên liệu đến từ nhà cung cấp nào, vùng trồng nào? 
Đã có tọa độ (điểm hoặc đa giác) của vùng trồng, khai thác? 
Đã có hồ sơ hợp pháp của nguyên liệu (đất, khai thác, vận chuyển, mua bán)? 
Kho có tách được nguyên liệu có dữ liệu với nguyên liệu không có dữ liệu? 
Truy được từ lô thành phẩm ngược về lô nguyên liệu? 
Đã thống nhất với khách EU về định dạng và thời điểm gửi dữ liệu? 

Điểm khó nhất với doanh nghiệp Việt Nam thường là nguyên liệu từ hộ nhỏ: cao su tiểu điền, cà phê nông hộ, gỗ rừng trồng hộ gia đình. Loại nguyên liệu này đi qua thương lái, bị trộn lẫn, thiếu giấy tờ đất và chưa có tọa độ.

8. Việt Nam được xếp "rủi ro thấp" có ý nghĩa gì?

Tháng 5/2025, Ủy ban châu Âu xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia rủi ro thấp về phá rừng. Hàng hóa từ quốc gia rủi ro thấp được áp dụng thẩm định đơn giản hóa:

  • Doanh nghiệp EU vẫn phải thu thập đầy đủ thông tin, gồm tọa độ và bằng chứng hợp pháp.

  • Bước đánh giá và giảm thiểu rủi ro nhẹ hơn.

  • Tỷ lệ kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền thấp hơn.

Nói cách khác, "rủi ro thấp" không có nghĩa là được miễn cung cấp dữ liệu.

9. EUDR và chứng nhận FSC CoC: khác nhau thế nào?

Tiêu chíEUDRFSC CoC
Bản chấtLuật bắt buộc của EUChứng nhận tự nguyện
Phạm vi7 nhóm hàng hóa và sản phẩm phái sinhSản phẩm gỗ, giấy và lâm sản
Kết quảTuyên bố thẩm định (DDS) cho từng lôChứng chỉ chuỗi hành trình, được dùng nhãn FSC
Bên kiểm traCơ quan có thẩm quyền của nước thành viên EUTổ chức chứng nhận được công nhận
Mốc mất rừng31/12/2020Theo yêu cầu của FSC

Ủy ban châu Âu nêu rõ chứng nhận như FSC có thể hỗ trợ bước đánh giá rủi ro, nhưng không thay thế nghĩa vụ thẩm định bắt buộc của EUDR. Dù vậy, doanh nghiệp đã có FSC CoC thường chuẩn bị nhanh hơn, vì đã có sẵn:

  • hệ thống kiểm soát nguyên liệu đầu vào và xác minh nhà cung cấp;

  • truy xuất nguồn gốc theo lô và tách biệt nguyên liệu;

  • hồ sơ mua bán và khối lượng được đánh giá định kỳ.

Phần còn thiếu thường là tọa độ vùng khai thác và bằng chứng hợp pháp theo định dạng EUDR.

Tìm hiểu thêm: Chứng nhận FSC CoC: chi phí, quy trình và những điều doanh nghiệp cần biết

10. Không tuân thủ EUDR bị xử lý thế nào?

Mức xử phạt do từng nước thành viên EU quy định, nhưng tối thiểu phải gồm:

  • phạt tiền với mức tối đa không thấp hơn 4% tổng doanh thu hằng năm tại EU của doanh nghiệp vi phạm;

  • tịch thu hàng hóa và doanh thu từ hàng hóa vi phạm;

  • tạm thời loại khỏi đấu thầu công và không được tiếp cận nguồn vốn công.

Với nhà xuất khẩu Việt Nam, rủi ro trực tiếp là lô hàng bị giữ hoặc không được thông quan, và khách hàng EU chuyển sang nhà cung cấp có dữ liệu đầy đủ hơn.

11. Lộ trình chuẩn bị EUDR cho doanh nghiệp xuất khẩu

  1. Xác định phạm vi: liệt kê sản phẩm bán vào EU, đối chiếu mã HS với Phụ lục I hiện hành. Lưu ý ngoại lệ bao bì.

  2. Làm việc với khách hàng EU: xác nhận ai là operator, khách cần dữ liệu gì, theo định dạng nào và thời hạn ra sao.

  3. Lập bản đồ chuỗi cung ứng: đi từ thành phẩm ngược về nhà cung cấp cấp 1, cấp 2… đến vùng trồng hoặc khai thác.

  4. Thu thập dữ liệu: tọa độ hoặc đa giác vùng nguyên liệu, giấy tờ đất, hồ sơ khai thác, hồ sơ vận chuyển và mua bán.

  5. Thiết lập kiểm soát nội bộ: tách biệt nguyên liệu có và không có dữ liệu, truy xuất theo lô, lưu hồ sơ tối thiểu 5 năm.

  6. Theo dõi cập nhật: Ủy ban châu Âu thường xuyên cập nhật hướng dẫn, FAQ và Phụ lục I.

12. TTS Cert hỗ trợ gì cho doanh nghiệp gỗ, giấy, bao bì?

TTS Cert không cung cấp dịch vụ tư vấn EUDR. Đội ngũ TTS Cert tư vấn xây dựng hệ thống chuỗi hành trình FSC CoC và hệ thống truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, gồm kiểm soát nhà cung cấp, truy xuất theo lô và quản lý hồ sơ. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp gỗ, giấy và bao bì sẵn sàng cung cấp dữ liệu khi khách hàng EU yêu cầu.

TTS Cert hợp tác với các tổ chức chứng nhận uy tín trong nước và quốc tế, kết nối doanh nghiệp với dịch vụ đánh giá và chứng nhận, giúp doanh nghiệp:

  • Đáp ứng yêu cầu của khách hàng EU về nguồn gốc gỗ, giấy hợp pháp và có kiểm soát, với nền tảng là chứng nhận FSC CoC;

  • Tuân thủ quy định pháp luật và các chính sách xanh quốc tế;

  • Nâng cao uy tín thương hiệu và năng lực cạnh tranh;

  • Mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường xuất khẩu;

  • Đáp ứng yêu cầu của khách hàng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

13. Câu hỏi thường gặp về EUDR

EUDR là viết tắt của gì?

EUDR là viết tắt của EU Deforestation Regulation, tức Quy định của EU về sản phẩm không gây mất rừng, số hiệu (EU) 2023/1115.

EUDR có hiệu lực khi nào?

EUDR có hiệu lực từ tháng 6/2023 nhưng bắt đầu áp dụng từ 30/12/2026 với doanh nghiệp lớn và vừa, và từ 30/6/2027 với doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ đủ điều kiện. Tháng 5/2026, Ủy ban châu Âu xác nhận không lùi thêm.

Có chứng nhận EUDR hay chứng chỉ EUDR không?

Không. EUDR là quy định pháp luật nên không có chứng nhận hay chứng chỉ EUDR. Doanh nghiệp đáp ứng bằng cách thẩm định chuỗi cung ứng và nộp tuyên bố thẩm định (DDS). Chứng nhận như FSC chỉ hỗ trợ, không thay thế.

DDS trong EUDR là gì?

DDS (Due Diligence Statement) là tuyên bố thẩm định do doanh nghiệp EU nộp trên Hệ thống thông tin EUDR (nền tảng TRACES) trước khi đưa hàng vào thị trường, xác nhận sản phẩm không gây mất rừng và hợp pháp.

Doanh nghiệp Việt Nam có phải nộp DDS không?

Thông thường không. DDS do doanh nghiệp đưa hàng vào thị trường EU nộp. Nhà xuất khẩu Việt Nam có trách nhiệm cung cấp dữ liệu cho khách hàng EU, trừ khi chính doanh nghiệp là bên nhập khẩu tại EU.

EUTR là gì?

EUTR là Quy định gỗ của EU (995/2010), cấm gỗ bất hợp pháp vào EU từ năm 2013. EUDR thay thế EUTR, mở rộng sang 7 nhóm hàng hóa và thêm yêu cầu không gây mất rừng cùng tọa độ thửa đất.

Thùng carton, pallet gỗ có chịu EUDR không?

Bao bì chỉ dùng để chứa, bảo vệ hoặc vận chuyển hàng hóa khác đã được loại khỏi phạm vi từ 18/9/2026. Nếu doanh nghiệp bán chính bao bì đó như một sản phẩm cho khách EU và mã HS nằm trong Phụ lục I, sản phẩm vẫn thuộc phạm vi EUDR.

Việt Nam rủi ro thấp thì có cần tọa độ không?

Có. Thẩm định đơn giản hóa vẫn yêu cầu thu thập thông tin, gồm tọa độ vùng sản xuất và bằng chứng hợp pháp.

Có FSC rồi thì đã đáp ứng EUDR chưa?

Chưa hẳn. FSC CoC đáp ứng nhiều yêu cầu về truy xuất và kiểm soát nhà cung cấp, nhưng doanh nghiệp vẫn cần bổ sung tọa độ vùng khai thác và hồ sơ hợp pháp theo yêu cầu của EUDR.

Tải văn bản EUDR (PDF) ở đâu?

Văn bản gốc của Quy định (EU) 2023/1115 và các bản sửa đổi được đăng trên cổng pháp luật chính thức của EU, EUR-Lex, có bản tiếng Anh và các ngôn ngữ EU khác. Doanh nghiệp nên xem bản hợp nhất (consolidated version) mới nhất.

Kết luận

EUDR áp dụng từ 30/12/2026, và Ủy ban châu Âu đã xác nhận giữ nguyên mốc này. Doanh nghiệp xuất khẩu gỗ, giấy, cà phê, cao su sang EU cần làm ngay ba việc:

  1. Xác định sản phẩm có thuộc phạm vi EUDR hay không.

  2. Làm việc với khách hàng EU về yêu cầu dữ liệu.

  3. Xây dựng hệ thống truy xuất đến tận vùng nguyên liệu.

Doanh nghiệp đã có hệ thống chuỗi hành trình như FSC CoC sẽ có lợi thế rõ rệt.

Luật sư, Chuyên gia Trần Thị Mai - TTS Cert Vietnam
Tác giảLuật sư, Chuyên gia Trần Thị MaiLuật sư | Chuyên gia trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững

Luật sư Trần Thị Mai có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý, trách nhiệm xã hội, ESG và phát triển bền vững.

XEM THÊM

TIÊU CHUẨN · SÁNG KIẾN · LIÊN KẾT NGÀNH

Đồng hành cùng doanh nghiệp qua các tiêu chuẩn và sáng kiến ngành

SMETA
BSCI
Better Cotton Initiative
Social & Labor Convergence Program
Responsible Jewellery Council
Higg FEM
FSC
Global Recycled Standard
ISO 14064-1 Carbon Footprint Verified
CTPAT
100% Recycled Plastic
GọiZalo
GọiZalo